درس پژوهی: ارایه ادبی جناس
چکیده
کارورزی ۴ به عنوان یکی از مراحل مهم در تربیت دانشجومعلمان، فرصتی برای پیوند میان دانش نظری و تجربه عملی در محیط واقعی یا مجازی آموزش فراهم می‌کند. این پژوهش با رویکرد درس‌پژوهی و با هدف بهبود فرایند یاددهی–یادگیری در درس فارسی پایه هفتم انجام شد. موضوع تدریس این واحد یادگیری، آرایه ادبی «جناس» بود که به دلیل اهمیت آن در درک زیبایی‌های زبان فارسی و نقش آن در تقویت مهارت تحلیل متون ادبی انتخاب گردید.
این تجربه در مدرسه سپیده کاشانی و با راهنمایی خانم معتمدی‌فر و استاد راهنما خانم عربشاهی انجام شد. فرایند اجرا در بستر آموزش مجازی (اسکای‌روم و گروه ایتا) و با استفاده از روش‌های متنوع آموزشی از جمله فیلم آموزشی، ویس، متن ادبی و تمرین‌های تعاملی صورت گرفت. هدف اصلی این فرایند، افزایش توانایی دانش‌آموزان در تشخیص و تحلیل آرایه جناس و ایجاد یادگیری فعال و مشارکتی بود.
یافته‌های حاصل از اجرای این درس‌پژوهی نشان داد که استفاده از روش‌های چندرسانه‌ای و طراحی مرحله‌ای آموزش، تأثیر مثبتی بر درک دانش‌آموزان دارد. همچنین مشارکت دانش‌آموزان در فعالیت‌های گروهی و دریافت بازخورد مستمر، موجب تثبیت بهتر مفاهیم شد. با این حال، چالش‌هایی مانند مشکلات فنی در ورود به کلاس مجازی، محدودیت تعامل زنده و برخی ناهماهنگی‌های اجرایی نیز مشاهده شد که بر کیفیت اجرای کامل فرآیند تأثیر گذاشت.
در نهایت، این تجربه نشان داد که درس‌پژوهی می‌تواند نقش مهمی در توسعه حرفه‌ای دانشجومعلم ایفا کند و با فراهم کردن فرصت بازنگری و اصلاح تدریس، زمینه رشد مهارت‌های آموزشی و مدیریتی را فراهم سازد.
کلمات کلیدی
کارورزی ۴، درس‌پژوهی، آموزش مجازی، آرایه ادبی جناس، یادگیری فعال، توسعه حرفه‌ای معلم، فارسی پایه هفتم