درسپژوهی : درس علوم پایه هشتم با موضوع «کانیها»
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی، طراحی، اجرا و تحلیل یک واحد یادگیری مبتنی بر رویکرد درسپژوهی در درس علوم پایه هشتم با موضوع «کانیها» و در بستر آموزش آنلاین انجام شده است. مسئله اصلی این مطالعه، ضعف نسبی دانش‌آموزان در درک مفهومی و عمیق مفاهیم مرتبط با کانیها و همچنین کاهش میزان مشارکت فعال آنان در فرایند یاددهی–یادگیری در محیط مجازی بوده است. در راستای حل این مسئله، ابتدا با بهره‌گیری از اصول درسپژوهی، اهداف آموزشی مشخص و مسئله به‌صورت دقیق تبیین شد. سپس واحد یادگیری با رویکرد شایستگی‌محور و مبتنی بر یادگیری فعال طراحی گردید که در آن از ابزارهایی مانند نقشه ذهنی، تعیین شایستگی‌ها، طراحی ملاک‌های عملکردی، تکالیف عملکردی و پرسش‌های اساسی استفاده شد. اجرای این واحد یادگیری در قالب کلاس آنلاین و با بهره‌گیری از روش‌های تعاملی، پرسش‌محور و استفاده از محتوای دیداری صورت گرفت. نتایج اجرای این طرح نشان داد که استفاده از رویکرد درسپژوهی می‌تواند موجب افزایش درک مفهومی دانش‌آموزان، بهبود مشارکت کلاسی و ارتقای مهارت‌های مشاهده و تحلیل علمی آنان شود. همچنین تحلیل داده‌های کیفی و بازاندیشی در فرایند اجرا نشان داد که بازخورد مستمر، انعطاف‌پذیری در تدریس و طراحی فعالیت‌های متنوع نقش مهمی در بهبود کیفیت یادگیری دارد. در نهایت، این تجربه منجر به تحول در نگرش حرفه‌ای دانشجومعلم نسبت به نقش معلم از انتقال‌دهنده صرف دانش به تسهیل‌گر و طراح فرایند یادگیری گردید.
کلمات کلیدی: کارورزی ۴، درسپژوهی، علوم هشتم، کانیها، آموزش آنلاین، یادگیری فعال، توسعه حرفه‌ای معلم.